به گزارش (ايسنا)، اين دانشمندان تلاش ميكنند كه قدرت خورشيد منظومه شمسي را شبيه سازي كنند.
آنها براي اين منظور پرتوهاي ليزري را به سوي يك گلوله كوچك هيدروژن پرتاب ميكنند.
اين پژوهش از سوي فيزيكدانان تجهيزات ملي احتراق در ليورمور در حال انجام است.
اين فيزيكدانان ميگويند، آزمايشات انفجار هستهيي ممكن است در آينده بتواند يك منبع پاك انرژي را به جهان ارائه دهد.
روزنامه تايمز به نقل از اين دانشمندان در گزارشي آورده است: گلوله هيدروژني در اين آزمايشات حداقل با 192 پرتو ليزري مورد هدف قرار خواهد گرفت.
اين پرتوهاي ليزري قادر هستند كه حدود 500 تريليون وات انرژي توليد كنند.
دانشمندان ميگويند اين ميزان انرژي هزار برابر قدرت شبكه برق ملي آمريكا است.
راد موسز ــ رييس تجهيزات ملي احتراق ــ در اين باره گفت: ما اميدواريم كه اين آزمايشات به ما نشان دهد كه ميتوانيم در آينده انرژي بسيار بيشتري از انفجارات هسته يي توليد كنيم.
به گزارش سرويس فنآوري خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، دانشمندان ايتاليايي با استفاده از قدرت آنتياكسيداني غذا براي توليد نانوذرات طلا از محلولي با طلاي سه ظرفيت جهت توسعه يك حسگر قند تغيير رنگ دهنده مبتني بر غشاهاي نانواليافي نايلون بهره بردهاند.
اين غشاءها با استفاده از الكتروريسندگي توليد شده و با يونهاي طلاي سه ظرفيتي اشباع شدهاند.
اين حقيقت كه انرژي موجود در غذا ميتواند موجب احيا شدن يونهاي طلا به نانوذرات طلا شود، قبلا به اثبات رسيده است.
اخيرا از اين يافتهها براي احياي شكر نيز استفاده شده است.
دانشمندان دانشگاه ميلان مشاهده كردهاند كه در محيط قليايي آلدوز و كتوز ميتوانند به عنوان تركيب احيا كننده عمل كنند.
اين محققان سطح غشاهاي نانواليافي الكتروريسيده را با يونهاي طلاي سه ظرفيتي اشباع كردند.
الكتروريسندگي امكان توليد سريع و كم هزينه غشاهاي محكم و ارزان را فراهم ميكند. الياف در هم پيچيده حاصل داراي مساحت بالايي بوده و قابليت تثبيت مقادير بالايي از محلول طلاي سه ظرفيتي را دارند.
رشد نانوذرات باعث ميشود غشاي شفاف در عرض يك دقيقه به رنگ بنفش درآيد. نقطه حاصل نشاندهنده حضور قند احيا كننده است.
اين گروه تحقيقاتي بر اين باورند كه چنين نانوروبشگر اپتيكي ميتواند نقش مهمي در كنترل قند (بهعنوان مثال در نوشيدنيها و غذاهاي ديابتي) ايفا كند.
نتايج اين كار تحقيقاتي در مجله Nanotechnology منتشر شده است.
با آمدن رايانه هاي جديد افراد بسياري تمايل به خريد آنها پيدا مي کنند پس از خريد يک رايانه جديد و سريعتر مدل قديمي رايانه در گوشه اي انداخته ميشود .بعضي از اشخاص از رايانه هاي لپ تاپ استفاده مي کنند و مي خواهند آن را با رايانه شخصي شبکه کنند .وصل کردن دو رايانه به هم از ساده ترين مباحث شبکه به حساب مي آيد .پس از ساخت شبکه علاوه بر امکان انتقال اطلاعات از اين طريق شما مي توانيد از يک امکان لذت بخش ديگر نيز استفاده کنيد . با شبکه شدن دو رايانه شما مي توانيد بازيهاي مختلفي را تحت شبکه خانگي خودتان بازي کنيد و از آن لذت ببريد .براي شبکه کردن دو رايانه شما احتياج به سخت افزار شبکه روي هر دو سيستم و به مقدار لازم کابل شبکه داريد.بساري از مادربورد هاي جديد خودشان داراي پورت شبکه هستند .اما اگر مادربورد شما داراي سخت افزار شبکه نيست بايد کارت شبکه را براي هر دو سيستم تهيه کنيد انواع معمولي کارت هاي شبکه قيمت هاي بسيار مناسبي دارند و ...
در تمام فروشگاهها نيز پيدا مي شوند .به جز کارت شبکه شما بايد به اندازه فاصله دو رايانه کابل شبکه خريداري کنيد در موقع خريد اري کابل شبکه بايد حتما به فروشنده گوشزد کنيد که کابل را براي اتصال تنها دو رايانه مي خواهيد. اين مساله باعث مي شود که فروشنده براي نصب فيشهاي دو سر کابل رشته هاي آن را به نحو خاصي که مخصوص اتصال دو رايانه است دو رايانه است مرتب کند .
حتما مي دانيد براي شبکه کردن بيش از دو رايانه احتياج به سخت افزارهاي ديگري مثل سيستم ارتباط مرکزي يا هاب HUB نياز مي باشد .نحوه چيده شدن رشته هاي کابل شبکه براي اتصال به HUB و شبکه کردن بيش از دو رايانه متفاوت مي باشد.
پس از خريد اين وسايل حالا بايد شما کارتهاي شبکه را روي سيستم ها نصب کنيد اين کارتها معمولا با استفاده از درايورهاي خودشان به راحتي نصب مي شوند بعد از نصب کارت هاي شبکه در قسمت Network Connections ويندوز شما گزينه اي با عنوان Local Area Connections اضافه مي شود حالا کابل را به کارت هاي شبکه دو رايانه وصل کنيد و هر دو رايانه را تحت ويندوز XP روشن نماييد .در اين مرحله براي درست کردن شبکه روي گزينه MY Computer هر دو رايانه کليک راست کرده و گزينه Properties را انتخاب نماييد. حالا به قسمت Computer Name برويد هر دو رايانه بايد داراي Workgroup يکساني باشند .براي يکسان کردن آنها روي گزينه Change کليک کرده و سپس اسمي را براي Workgroup هر دو رايانه وارد نماييد.حتما دقت نماييد که Computer Name هاي هر دو رايانه بايد متفاوت باشد .
حالا روي هر دو رايانه به قسمت Network Connections برويد و روي Local Area Connections کليک کنيد و Properties را انتخاب کنيد و در پنجره باز شده دنبال خطي با عنوان Protocol TCP/internet بگرديد اين خط را انتخاب نموده و روي گزينه Properties کليک نماييد
معمولاگزينه Obtain Automatically an ip Address به عنوان پيش فرض انتخاب شده است .شما گزينه Use The Following ip Address را انتخاب کنيد ، در قسمت ip Address يکي از رايانه IP را 192.168.0.1 و در رايانه ديگر 192.168.0.2 وارد نموده ، در قسمت Subnet Mask هر دو رايانه اين مقدار را وارد نماييد : 255.255.255.0
حالا ديگر کار شبکه شدن رايانه ها تمام شده است هر دو رايانه را براي اطمينان مجددا راه اندازي کنيد .
به یاد داشته باشید که درايو ها و پوشه هايي را که مي خواهيد در هر رايانه روي شبکه قرار بگيرد را بايد Share کنيد براي اين کار :
روي درايو ها و پوشه ها کليک راست کرده و گزينه Properties را انتخاب کنيد در قسمت Sharing اين پنجره شما بايد گزينه share this folder را انتخاب کنيد .
منبع:شبکه فن آوری اطلاعات ایران
محققان ميگويند: ميتوان از شبكههاي گاز خانگي براي ارسال سيگنالهاي فراپهن باند استفاده كرد. به گزارش ايلنا، تصور اين كه كاربران اينترنت براي اتصال به شبكه از لولههاي گاز منزل خود استفاده كنند تا حد زيادي عجيب و شايد خندهدار به نظر ميرسد.
اما محققان يك شركت در سانتياگوي آمريكا به اسم نتركام سرگرم طراحي روشي براي استفاده از سيگنالهاي بيسيم فراپهن باند جهت انتقال دادهها از طريق لولههاي گاز طبيعي با سرعت پهن باند هستند. محققان شركت نتركام ادعا ميكنند: فناوري جديد اين شركت امكان دسترسي به اينترنت با سرعت 100 مگابيت بر ثانيه در خانههاي كاربران را فراهم ميكند، چنين سرعتي امكان دريافت فايلهاي صوتي و ويديويي در زمان خيلي كوتاه را فراهم ميكند.
البته كارشناسان ميگويند: هنوز چنين فناوري صرفا يك ادعا بوده و عملا به كار گرفته نشده است. اما نحوه عمل فناوري پهن باند از طريق لولههاي گاز چگونه است؟ شركت نتركام از انتقال دهندهها و گيرندههاي راديويي فراپهن باند براي ارسال سيگنالهاي بيسيم از طريق لولهها در هنگام جريان گاز استفاده ميكند. فرا پهن باند يا UWB يك فناوري ارتباطي در حال توسعه است كه دادههاي شبكهاي را با سرعت خيلي بالايي ارسال ميكند، اما در سطوح توان بالاتر ممكن است با سيگنالهاي بيسيم تداخل كند. اما اين مشكل هنگامي كه سيگنالهاي فراپهن باند از طريق لولههاي گاز دفن شده ارسال ميشود پيش نميآيد، در نتيجه ميتوان بدون آن كه تداخلي ايجاد شود حجم بالايي از داده را از طريق لولههاي گاز منتقل كرد.
در حالي كه بسياري ايده محققان شركت نتركام را خندهدار ميدانند اين محققان همچنان مصمم هستند كه در آينده نه چندان دور طرح خود را عملي كنند. در صورتي كه اين فناوري عملي شود و اينترنت پرسرعت از طريق لولههاي گاز به خانههاي كاربران بيايد، ميتوان منتظر تحولات اساسي در بازار دسترسي به پهن باند بود.
سپس میبایست کد #094*21*را در گوشی وارد کنید و سپس دکمه Call (دکمه سبز رنگ) را فشار دهید.
پس از چند ثانیه علامتی بر روی صفحه گوشی ظاهر میشود که به معنای فعال شدن این موضوع است.
اکنون هر کس با شما تماس بگیرید با پیغام های ذکر شده بر خورد میکند.
اما برای غیرفعال کردن این قابلیت کافی است که کد #21# را در گوشی وارد کنید و سپس دکمه Call (دکمه سبز رنگ) را فشار دهید.
اکنون میتوانید تماسهای رسیده را دریافت کنید.
چند نکته:
با فعال سازی این قابلیت هم میتوانید SMS بفرستید هم SMS دریافت کنید.
این ترفند روی گوشیهای نوکیا و سونی اریکسون تست شده است.
این ترفند با استفاده از سیستم Diverting گوشی ها صورت میپذیرد.
این ترفند تنها بر روی مخابرات ایران تست شده است.
اگر در حین نوشتن کد به Error برخورد کردید مجدد کد را وارد کنید.
افرادی که با موبایل با شما تماس میگیرند با پیغام Diverting نیز روبرو میشوند که چندان مشکلی پدید نمیاورد.
وقتي كه به جسم دواري مي نگريد، رد ياب حركتي چشم شما خسته مي شود . و وقتي كه به اطراف نگاه كنيد ، به نظرمي آيد كه همه چيز در دنياي اطرافتان بطرف شما مي آيد( يا از شما دور مي شود) .
وسايل مورد نياز
-
مقوا
-
چسب مايع يا نواري
-
ديسك نمونه
-
يك وسيله ي چرخنده ( گرامافون ، مته برقي با سرعتهاي مختلف ، مته دستي و يا غيره )
شرح آزمايش
از تصوير ديسك اسرار آميز يك كپي تهيه كرده و با استفاده از چسب نواري يا چسب مايع روي مقواي دايره شكلي بچسبانيد و سپس مقواي دايره شكل را به مركز وسيلهُ چرخانتان وصل كنيد . دستگاه گرامافون با دوره چرخش 45 يا 78 دوردر دقيقه براي اين كار بسيار مناسب است . بعد از اينكه وسيله ي چرخنده را به گردش درآورديد ، به مدت 15 ثانيه به مركز ديسك نگاه كنيد .
سپس نگاه خود را از ديسك برداشته و به ديواريا شخص نزديكي بنگريد . توجه كنيد كه شخص يا ديوار به نظر منقبض و يا منبسط مي شوند ، به نظر مي رسد كه شخص مورد نظر به سمت شما هجوم مي آورد يا از شما دور مي شود.
اگر مي توانيد تلاش كنيد تا دستگاه چرخنده خود را در جهت مخالف به چرخش درآوريد. حالا وقتي نگاه خود را از ديسك برمي داريد چه اتفاقي مي افتد ؟

چه اتفاقي در حال وقوع است؟
سيستم ديداري شما به حركاتي كه به سمت درون يا بيرون باشد حساس است . وقتي به اجسامي كه به مركز ميدان ديدتان نزديك يا دور مي شوند مي نگريد ، سلولهاي عصبي اي كه در قشاي ديداري شما قرار دارند، بيشتر تحت تاُ ثير قرار مي گيرند . با نگاه كردن به يك جسم ساكن ، سيگنال هايي با يك قدرت به مغز شما مي رسد و وقتي شما به جسم در حال حركتي خيره مي شويد ، قسمتي از اين سلولها خسته مي شوند و وقتي به ديوار خيره شويد قسمت ديگري از سلولها كه كار نكرده اند ، سيگنالهاي قوي تري نسبت به قسمت خسته، به مغز ارسال مي كنند .
بطور مثال اگر وسيله ي گرداننده در جهت دور شدن از شما ، مي چرخد ، وقتي نگاهتان را از آن بر مي داريد و به ديوار نگاه مي كنيد ، بنظر مي رسد كه ديوار به شما نزديك مي شود . وقتي دستگاه گردانتان را در خلاف جهت بگردانيد ، آنگاه بنظر مي رسد كه جسم به شما نزديك، و ديوار از شما دور مي شود .
ضميمه
كنار آبشاري بايستيد و به نقطه اي درون آبشار بمدت يك دقيقه بنگريد . سپس به صخره اي كنار آبشار نگاه كنيد . چه چيزي مي بينيد؟
خواهيد ديد كه صخره به سمت بالا مي رود . اين حركت ظاهري مربوط به خستگي بخشي از سيستم ديداري شما مي شود كه حركت بالا رونده و پايين رونده را آشكار مي كند.
شب يلدا طولاني ترين شب سال در كدام نقطه كره زمين است؟
تمام كساني كه با نجوم و آرايش فضايي زمين و خورشيد آشنا هستند، مي دانند كه زمين در اول ديماه هر سال به نقطه انقلاب زمستاني خود مي رسد. نقطه اي كه در آن، ناظران نيمكره شمالي داراي كوتاهترين روز و بلندترين شب سال بوده و بر عكس در نيمكره جنوبي بلندترين روز سال اتفاق مي افتد.
اما بايد توجه داشت كه در اين شب همه ناظران نيم كره شمالي داراي طول شب يكسان نيستند. در استوا طول شب و روز برابر و مساوي با 12 ساعت است و هرچه به طرف قطب مي رويم طول شب يلدا افزايش مي يابد. بطوريكه با يك محاسبه ساده مي توان به نتايج زير رسيد:
|
نام شهر |
كشور |
طول شب يلدا |
|
مكه |
عربستان |
13 ساعت و 18 دقيقه |
|
مدينه |
عربستان |
13 ساعت و 32 دقيقه |
|
چابهار |
ايران |
13 ساعت و 36 دقيقه |
|
يزد |
ايران |
14 ساعت و 5 دقيقه |
|
اصفهان |
ايران |
14 ساعت و 9 دقيقه |
|
تهران |
ايران |
14 ساعت و 26 دقيقه |
|
مشهد |
ايران |
14 ساعت و 29 دقيقه |
|
تبريز |
ايران |
14 ساعت و 39 دقيقه |
|
برلين |
آلمان |
15 ساعت و 36 دقيقه |
|
پاريس |
فرانسه |
15 ساعت و 59 دقيقه |
|
لندن |
انگليس |
16 ساعت و 25 دقيقه |
|
مسكو |
روسيه |
17ساعت و 17 دقيقه |
|
استكهلم |
سوئد |
18 ساعت و 18 دقيقه |
|
هلسنكي |
فندلاند |
18 ساعت و 35 دقيقه |
|
ريكجاويك |
ايسلند |
20 ساعت و 31 دقيقه |
|
لوليا |
سوئد |
21 ساعت و 44 دقيقه |
همانطور كه در جدول فوق مشاهده مي شود، شب يلدا براي بعضي كشورها مشكلات زيادي را بوجود مي آورد. مثلا در پايتخت سوئد، خورشيد ساعت 8 و 55 دقيقه طلوع و ساعت 14 و 37 دقيقه غروب خواهد كرد. يعني طول روز تنها 5 ساعت و 42 دقيقه است و چه زود شب فرا مي رسد! البته خورشيد هم در اين روزها چه كم فروغ است. زيرا در وسط روز به حداكثر ارتفاع خود از افق يعني حدود 8 درجه مي رسد! آيا مي توانيد تصورش را بكنيد؟
ظاهرا پيش از مسيحي شدن روميان ، يعني 300 سال پس از زايش عيسي مسيح ، كليسا جشن تولد مهر را به عنوان زادروز عيسي پذيرفت ، زيرا زمان تولد او دقيقا معلوم نبود . از اين روست كه تا امروز بابانوئل با لباس و كلاه موبدان ظاهر ميشود و درخت سرو و ستارهاي در بالاي آنهم يادگار مهريهاست . جالب اينجا است كه يلدا كلمهاي است سرياني بهمعناي تولد و به گفته ابوريحان بيروني آنرا " شبزادان " ترجمه كردهاند .
آيين شب يلدا يا شب چله ، خوردن آجيل مخصوص ، هندوانه ، انار و شيريني و ميوههاي گوناگون است كه همه جنبههاي نمادي دارند و نشانه بركت ، تندرستي ، فراواني و شادكامي هستند . در اين شب هم مثل جشن تيرگان فال گرفتن كتاب حافظ مرسوم است . و حاضرين با انتخاب و شكستن گردو از روي پوكي و يا پري آن ، آينده گويي ميكنند .
تمام كساني كه با نجوم و آرايش فضايي زمين و خورشيد آشنا هستند، مي دانند كه زمين در اول ديماه هر سال به نقطه انقلاب زمستاني خود مي رسد. نقطه اي كه در آن، ناظران نيمكره شمالي داراي كوتاهترين روز و بلندترين شب سال بوده و بر عكس در نيمكره جنوبي بلندترين روز سال اتفاق مي افتد.
منبع: پارس اسکای
نوشته : سيد قاسم رستمي- عضو گروه غير حرفه اي رؤيت هلال

يکی از ايده هاي جديد توليد انرژي، انتقال انرژي خورشيدی از سطح ماه بصورت بي سيم است. اصول اوليه اين طرح توسط دکتر ديويد کريسول (Dr. David Criswell) محقق دانشگاه هوستون تگزاس و مديرمؤسسه Space Systems Operations ارائه شده است. بر اساس اين طرح، ابتدا مجموعه اي بسيار وسيع از سلولهای خورشيدی بر سطح ماه (که هميشه به طرف زمين است) قرار داده ميشوند تا نور خورشيد را به انرژي الکتريکي تبديل کنند. سپس انرژي الکتريکي حاصله به يک فرستنده مايکروويو ارسال ميشود تا به امواج راديويي در فرکانس 2.5 گيگاهرتز تبديل شده و از آنجا بوسيله آنتنهای با پهنای بيم (beam) بسیار باريک بطرف زمين ارسال گردد. در سطح زمين اين امواج الکترومغناطيسي پر قدرت بوسيله آرايه های بسيار بزرگ (very large array) از آنتنهاي مايکروويو دريافت شده و دوباره به انرژی الکتريکی تبدِل ميشوند. همچنين بخشي از اين امواج توسط ماهواره هاي مخصوصي که در اطراف کره زمين قرار خواهند گرفت به نقاط ديگر کره زمين که در ديد مستقيم ماه نمي باشند منعکس ميشوند.
در واقع تبديل انرژی الکتريکی به امواج الکترومغناطيسي اين امکان را ميدهد تا انرژي بصورت بي سيم از يک نقطه به نقطه ديگر منتقل شود و در نقطه مقابل پس از دريافت امواج الکترومغناطيسي با انجام عمل عکس، انرژی ااکتريکی مجدداً توليد گردد (به اين روش اصطلاحاً power beaming ميگويند). تقريباً اساس تمام سيستمهای انتقال برق بدون سيم بر همين پايه استوار است. البته واضح است که بازدهي چنين سيستمهايي در مقايسه با انتقال برق در خطوط برق بسيار پايين است چون مقدار زيادي از انرژی در تبديل برق به امواج الکترومغناطيسي و بالعکس تلف ميشود و بعلاوه مقداري ازانرژی موجود در امواج نيز در فرايند تشعشع وانتقال در محيط (اتمسفرزمين) به هدر خواهد رفت. بااين وجود، دکتر کريسول در مقالات مختلفي که ارائه کرده ( منجمله مقاله 1 و مقاله 2) بصورت تحليلي به اين مسائل اشاره کرده و با محاسبات مختلف ادعا نموده است که ميزان انرژی توليد شده با احتساب تمام اين تلفات و مخارجی که صرف ساخت و نصب تجهيزات خواهد شد باز مقرون به صرفه خواهد بود و تنها به کسری از يک سنت براي توليد يک کيلو وات بر ساعت برق خواهد رسيد. البته دانشمندان ناسا نيز ايده هاي مشابهي مثل قرار دادن مجموعه اي از سلولهاي خورشيدی و يا حتي صرفاً صفحه های منعکس کننده نور در مدار کره زمين ارائه کرده اند که بحث بر سر اينکه کدام روش مناسبتر است هنوز ادامه دارد.
گرفتگي كامل خورشيد را بايد يكي از منظرههاي زيبا و در عين حال ترسناك طبيعت دانست. تنها موقعي ميتوان اين پديده را ديد كه عوامل زيادي با هم انطباق پيدا كنند. خورشيد كره فروزان بسيار بزرگي است با قطري در حدود 109 برابر قطر زمين كه در فاصله 150 ميليون كيلومتري زمين واقع شده است. ماه فقط يك چهارم اندازه زمين را دارد. ولي 400 بار نزديكتر از خورشيد به زمين است. البته بديهي است كه اجسام را از فاصلههاي دورتر كوچكتر ميبينيم. اختلاف فاصلههاي ماه و خورشيد نيز سبب ميشود تا اندازههايشان با هم برابري كنند. از اين رو ، آن دو در آسمان تقريبا به يك اندازه ديده ميشوند.
تاريخچه
در طول تاريخ ، اين پديده همواره مورد توجه اقوام و ملل مختلف بوده است. اغلب تمدنهاي كهن خورشيد گرفتگي را پديدهاي شوم ميپنداشتند و درباره آن اعتقادات خرافي داشتند. چينيها عقيده داشتند كه هنگام خورشيد گرفتگي اژدهايي خورشيد را ميبلعد. در بسياري از فرهنگها خورشيد گرفتگي بلايي آسماني پنداشته ميشده است. مردم هند در خلال گرفتگي خود را تا گردن در آب فرو ميكردند و اعتقاد داشتند كه با اين كار به خورشيد و ماه كمك ميكنند تا در برابر اژدها از خود دفاع كنند.
خورشيد گرفتگي از ديدگاه علمي
اندازه ظاهري خورشيد و ماه از زمين با هم برابر است. علت اين امر آن است كه فاصله اين دو جسم از كره ما متفاوت است. در نتيجه در زمانهايي كه ماه مسقيما از جلوي خورشيد عبور ميكند قرص خورشيد در پس آن پنهان ميشود. شرط لازم و كافي براي وقوع پيوستن كسوف آن است كه زمين ، خورشيد و ماه در يك خط يا تقريبا يك خط راست قرار بگيرند، به طوري كه سايه ماه بر بخشي از زمين بيافتد كل اين سايه از دو قسمت نيم سايه كه در قسمت بيروني است نيمه دروني كه تاريك و سياه است تشكيل شده است.
در محدوده نيم سايه ماه تنها قسمتي از خورشيد را پوشانده است كه به آن خورشيد گرفتگي جزيي ميگويند. در خلال گرفت بر اثر حركت ماه و چرخش زمين سايه ماه ، زمين را از غرب به شرق طي ميكند به اين سير حركتي سير گرفتگي كلي ميگويند. هر كسي كه در اين مسير باشد خورشيد را در حالت گرفت كلي خواهد ديد اين مسير در بيشترين حالت به 320 كيلومتر ميرسد و حدود نيم در صد سطح زمين را ميپوشاند. معمولا هر 1.5 سال خورشد گرفتگي كلي روي ميدهد اما ما در طول عمرمان شايد يك بار شانس تماشا اين پديده را داشته باشيم.
كسوف تنها براي زمين
تصادف شگفتآوري است كه اندازه ظاهري قمر زمين ، يعني ماه ، به اندازه ظاهري خورشيد برابر است. گرچه خورشيد 400 بار دورتر از ماه است اما 400 بار هم بزرگتر از آن است. قطر بسيار بزرگ خورشيد ، در اثر مشاهده از اين فاصله زياد ، كاملا كوچك ديده ميشود. اگر اين پديده جالب توجه وجود نداشت، نميتوانستيم اطلاعات بيشتري در مورد جو بيروني خورشيد به دست ميآوريم. به جز زمين ، در هيچ يك از سيارات منظومه شمسي پديده گرفتگي خورشيد روي نميدهد.
علل كسوف
حدود 30 روز طول ميكشد تا ماه يك بار زمين را دور بزند. دو يا سه بار در هر سال ، ماه در مسير خود ، مستقيما از فاصله بيان زمين و خورشيد ميگذرد. در اين هنگام گرفت خورشيد رخ ميدهد. قرص تاريك ماه براي مدت كوتاهي همه خورشيد يا بخشي از آنرا ميپوشاند.
چرا هرگاه ماه از ميان زمين و خورشيد ميگذرد اين پديده اتفاق نميافتد؟
دليل اين امر اينست كه مدار ماه و زمين با هم زاويه دارد و در بسياري از حالات ماه از بالا يا پايين قرص خورشيد ميگذرد. مدار زمين و ماه در دو نقطه به هم بر خورد ميكنند كه به اين دو نقطه گرههاي مداري ميگويند و ماه هر گاه در اين گره با زمين و خورشيد در يك خط قرار بگيرد خورشيد گرفتگي صورت ميگيرد.
انواع كسوف
كسوف كامل :
در اين حالت ماه در نزديكترين فاصله خود به زمين قرار دارد و در يك خط راست نيز قرار دارند. در اين حالت كل قرص خورشيد در پشت ماه پنهان ميشود. سايه ماه فقط چند كيلومتر از سطح زمين را در بر ميگيرد و به موازات حركت ماه در مدار خود ، يك مسير طولاني منحني شكل در روي زمين ميپيمايد. تنها كساني ميتوانند گرفتگي خورشيد را ببينند كه در جايي از اين مسير باريك و طولاني واقع باشند.
در هر نقطه ، مدت گرفتگي كامل ، بيشتر از دو تا پنج دقيقه طول نميكشد. هر چه گرفتگي كامل نزديكتر ميشود، آسمان تاريكتر ميشود. و ستارگان بيشتري پديدار ميشوند. هنگامي كه قرص خورشيد كاملا پوشانده ميشود. هاله سفيد رنگ درخشاني در اطراف ماه ميدرخشد. اين همان تاج است كه به صورت هالهاي از گازهاي رقيق و داغ از خورشيد جريان دارند. در كنار قرص سياه ماه ، حلقه باريك و سرخرنگي از گازهاي خورشيد به چشم ميخورد كه فام سپهر نام دارد.
كسوف جزئي :
ساعتي پيش از آغاز گرفتگي كامل ، ماه شروع به پوشاندن بخشي از خورشيد ميكند. در اين مرحله گرفتگي صرفا حالت جزئي دارد. در نواحي وسيعي در هر دو سوي مسير گرفتگي ، تنها گرفتگي جزئي قابل روئيت است. در بر خي گرفتگيها فقط نيم سايه با زمين در تماس است و تمام سايه از افراز قطبين مي گذرد. طبعا اين نوع خورشيد گرفتگي در قطبين صورت ميگيرد.
كسوف حلقهاي :
فاصله خورشيد تا زمين و نيز فاصله تا ماه ثابت نيست. اين فاصلهها اندكي تغيير ميكنند. هنگامي كه زمين از حالت عادي خورشيد نزديكتر و از ماه دورتر است. اندازه ظاهري ماه كوچكتر از اندازه ظاهري خورشيد ميشود. اگر در اين مواقع گرفتگي رخ دهد، ماه نميتواند قرص خورشيد را به طور كامل بپوشاند. در نتيجه حلقه درخشاني از نور خورشيد دور تا دور ماه را فرا ميگيرد. اين حالت را گرفت حلقهاي مينامند. در گرفت حلقهاي ، آسمان همچنان روشن است و تاج خورشيدي نيز ديده نميشود. به اين دليل ، ارزش علمي گرفت حلقهاي كم است.
ثبت كسوف
مردم در زمانهاي قديم از گرفتگي خورشيد ميترسيدند. آنها علت گرفتگي را نميدانستند و خيال ميكردند كه ممكن است خورشيد براي هميشه ناپديد شود. امروزه گرفتگي كامل ، براي اخترشناسان فرصت گرانبهايي است تا بخشهاي كم نورتر تاج و نيز لايه فام سپهر را مطالعه كنند. مدتها پيش از آنكه گرفتگي رخ دهد. برنامه ريزي دقيقي صورت ميگيرد، تا چندين هيئت در مسير گرفت مستقر شوند.
اخترشناسان تلاش ميكنند تا محلهايي را انتخاب كنند كه در مدت كوتاهي ، گرفتگي ابري نباشد. طي چند دقيقه قابل استفاده ، دوربينها و دستگاه ها ، همزمان به عكسبرداري و آزمايشهاي مختلف مشغول ميشوند. حتي برخي از گروههاي پژوهشگر در حالي كه دستگاهها را در هواپيما جاي ميدهند. مطالعات خود را هنگام پرواز انجام ميدهند. آنها با اين روش مي توانند از مزاحمت ابرها به دور باشند و نيز با پرواز هواپيما ، مسير سايه ماه را دنبال كنند. از اين رو به مدت مشاهده گرفتگي چندين دقيقه افزوده ميشود.
اهميت علمي كسوف
ارزش علمي خورشيد گرفتگي به بررسيهايي است كه هنگام گرفتگي كلي ميتوان انجام داد كه در مواقع ديگر عملا غير ممكن است. وقتي ماه قرص خورشيد را ميپوشاند لايههاي خارجي جو خورشيد را ميتوان رصد كرد. با پديدار شدن ستارهها ميتوان انحناي فضا - زمان را اندازه گيري كرد با محاسبه زمان تماس اول ماه با خورشيد ميتوان به جزئياتي در حركت مداري ماه و زمين پيبرد. ميتوان ستارگان دنبالهداري را كه در حضيض هستند را بررسي كرد. و ...
در قرن اخير مهمترين سنجش هاي خورشيد گرفتگي اندازه گيري مكان ستارههاي قابل روئيت در اطراف خورشيد و تاييد تجربي نسبيت عام انيشتين است. نسبيت عام پايه كهكشان شناسي نوين است.

